Informacje zweryfikowano 23 września 2026 r. Tekst dotyczy darowizn pieniężnych otrzymywanych w 2026 r., z uwzględnieniem zasad dotyczących wcześniejszych nabyć.
Rodzice chcą przekazać Ci pieniądze na mieszkanie albo pomóc w większym wydatku. Przed przelewem warto ustalić, kto jest darczyńcą, ile już od niego otrzymałeś i czy trzeba zgłosić darowiznę. Sama kwota przelewu nie rozstrzyga jeszcze o podatku.
Darowizna od rodzica może być całkowicie zwolniona z podatku niezależnie od wartości. Przekroczenie 36 120 zł oznacza potrzebę sprawdzenia formalności, a nie automatycznie zapłatę podatku. Przy pieniądzach znaczenie mają terminowe zgłoszenie, gdy jest wymagane, oraz udokumentowanie przekazania środków. Podstawą są art. 4a i 9 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Co oznacza kwota 36 120 zł?
To kwota wolna dla I grupy podatkowej, do której należy dziecko otrzymujące darowiznę od rodzica. Jeżeli łączna wartość nabyć od tej samej osoby w ustawowym okresie nie przekracza 36 120 zł, nie ma podatku ani obowiązku zgłoszenia SD-Z2.
Powyżej tej kwoty możesz korzystać ze zwolnienia dla najbliższej rodziny, potocznie nazywanej grupą zerową. Przy zwykłej darowiźnie pieniędzy trzeba zgłosić nabycie i zachować właściwy dowód przekazania. Zwolnienie wymaga również spełnienia warunku obywatelstwa lub miejsca zamieszkania z art. 4 ust. 4 ustawy; polskie obywatelstwo spełnia ten warunek.
| Sytuacja | Znaczenie dla rozliczenia |
|---|---|
| Suma od jednego rodzica nie przekracza 36 120 zł | Bez podatku i bez SD-Z2 |
| Suma przekracza 36 120 zł, warunki zwolnienia są spełnione | Nadal bez podatku |
| Suma przekracza 36 120 zł, warunki zwolnienia nie są spełnione | Trzeba ustalić opodatkowanie według zasad I grupy, z uwzględnieniem ewentualnych innych zwolnień |
Tabela dotyczy darowizn pieniężnych i sumowania opisanego poniżej. Ministerstwo Finansów potwierdza aktualną kwotę wolną.
Jak sumować darowizny od mamy i taty?
Każdego rodzica rozpatrujesz osobno. Do ostatniej darowizny doliczasz wcześniejsze nabycia od tej samej osoby z roku jej otrzymania oraz z pięciu poprzednich lat. Przy darowiźnie we wrześniu 2026 r. uwzględniasz więc okres od 1 stycznia 2021 r. do dnia tego nabycia. Kwota wolna nie odnawia się co roku. Wynika to z art. 9 ust. 2 i art. 4a ust. 4 ustawy.
Przykład hipotetyczny. Mama przekazała Ci 20 000 zł w 2024 r., a teraz przelewa kolejne 25 000 zł. Suma wynosi 45 000 zł, więc przy nowej darowiźnie trzeba zadbać o zwolnienie. Darowizna 20 000 zł od taty nie powiększa tej sumy — należy ją ocenić oddzielnie.
Uwzględniaj również inne otrzymane rzeczy i prawa, nie tylko pieniądze. Gdy przelew pochodzi ze wspólnego rachunku rodziców, najpierw ustal na podstawie umowy, kto i ile daruje. Sam wspólny rachunek nie wystarcza do automatycznego podzielenia kwoty po połowie.
Jak przekazać pieniądze, żeby zachować zwolnienie?
Najczytelniejszy dowód daje przelew od rodzica na Twój rachunek z opisem darowizny. Ustawa dopuszcza rachunek płatniczy nabywcy, jego inny rachunek w banku lub SKOK oraz przekaz pocztowy. Zachowaj potwierdzenie pozwalające powiązać strony, kwotę i datę z konkretną darowizną. Warunek dokumentowania — art. 4a ust. 1 pkt 2.
Przekazanie gotówki do ręki i późniejsza wpłata przez dziecko na własne konto nie spełniają tego warunku. Potwierdza to uchwała siedmiu sędziów NSA z 20 marca 2023 r., III FPS 3/22. Chodzi o dokumentowanie przekazania przez darczyńcę, a nie samej obecności pieniędzy na koncie.
Jeśli rodzic ma zapłacić bezpośrednio deweloperowi lub sprzedawcy, warto wcześniej sprawdzić dokumenty i konkretny sposób rozliczenia. Nie należy automatycznie utożsamiać takiej płatności z przelewem na rachunek dziecka.
Kiedy i jak złożyć SD-Z2?
Przy darowiźnie pieniężnej wykonanej bez aktu notarialnego termin wynosi sześć miesięcy od otrzymania pieniędzy. Zgłoszenie składa obdarowany, czyli dziecko. Jeżeli darowizna jest przekazywana w częściach, termin oceniasz dla każdej części osobno, z uwzględnieniem progu zwalniającego ze zgłoszenia. Nie czekaj automatycznie na ostatni przelew. Art. 4a oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a ustawy.
Formularz możesz złożyć elektronicznie lub na papierze. Korzystaj z aktualnego SD-Z2 udostępnionego przez MF. Po wysyłce elektronicznej zachowaj UPO.
Sześć miesięcy nie oznacza 180 dni. Termin kończy się w odpowiadającym dniu szóstego miesiąca, a gdy go nie ma — w ostatnim dniu tego miesiąca. Sobota lub dzień ustawowo wolny przesuwa koniec na następny dzień roboczy. Art. 12 § 3 i 5 Ordynacji podatkowej.
Czy umowa i potwierdzenie przelewu wystarczą?
Gdy SD-Z2 jest wymagane, sama umowa ani przelew nie zastępują zgłoszenia. Warto spisać, kto komu przekazuje pieniądze, w jakiej kwocie i kiedy. To ułatwia późniejsze odtworzenie ustaleń, zwłaszcza przy kilku darczyńcach.
Do SD-Z2 nie trzeba obowiązkowo dołączać umowy ani potwierdzenia przelewu, ale urząd może o nie poprosić. Zachowaj je razem z kopią zgłoszenia i potwierdzeniem jego złożenia. Wyjaśnia to poradnik MF o zwolnieniu dla najbliższej rodziny.
Osobnego SD-Z2 nie wymaga nabycie na podstawie umowy w formie aktu notarialnego ani sytuacja, gdy w tej formie złożono oświadczenie jednej ze stron. Ten wyjątek dotyczy zgłoszenia; przy pieniądzach nie znosi warunku udokumentowania ich przekazania, gdy został przekroczony próg. Art. 4a ust. 1 i 4 ustawy.
Co zrobić, jeżeli sześć miesięcy już minęło?
Od 7 stycznia 2026 r. można wnioskować o przywrócenie terminu, jeżeli jego niedotrzymanie nastąpiło bez Twojej winy. Trzeba to uprawdopodobnić, złożyć wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny opóźnienia i jednocześnie złożyć SD-Z2. Samo spóźnione zgłoszenie nie przywraca terminu. Podstawą jest art. 4c ustawy w związku z art. 162 § 2–3 Ordynacji podatkowej.
Nowa możliwość obejmuje nabycia od 7 stycznia 2026 r. oraz wcześniejsze, których termin zgłoszenia nie upłynął do tego dnia. Nie przywraca automatycznie wszystkich dawnych zwolnień. Przepisy przejściowe nowelizacji.
Jeżeli zwolnienie nie przysługuje, trzeba ocenić obowiązek złożenia SD-3 i podatek według zasad I grupy. Przy objętym nowymi przepisami spóźnieniu termin na SD-3 wynosi miesiąc od upływu terminu zgłoszenia, a po złożeniu wniosku o przywrócenie — miesiąc od ostatecznej odmowy. Art. 17a ust. 1a ustawy. Przywrócenie terminu nie naprawia braku wymaganego dowodu przekazania pieniędzy.
Co sprawdzić przed przelewem od rodziców?
Przygotuj krótkie zestawienie:
- kto jest darczyńcą i jaką kwotę przekazuje;
- jakie wcześniejsze darowizny otrzymałeś od tej osoby;
- na jaki rachunek trafią pieniądze i jaki dowód zachowasz;
- czy potrzebujesz SD-Z2 i kiedy upływa termin.
Jeśli pieniądze już otrzymałeś, zacznij od dat i dokumentów. Przy gotówce, kilku przelewach albo spóźnieniu opisz sytuację przez formularz kontaktowy. Pozwoli to ustalić, jakie obowiązki wymagają sprawdzenia.